Ortodonti denince çoğu kişinin aklına ergenlik döneminde takılan braketler gelir. Oysa bazı sorunlar çok daha erken dönemde fark edilebilir ve büyümenin yönlendirilmesiyle daha basit yöntemlerle ele alınabilir. Bu nedenle ilk ortodontik değerlendirme için 7 yaş civarı önerilir.
Neden 7 yaş?
Bu yaşlarda ilk daimi azı dişleri ve ön dişler sürmeye başlamıştır. Çenelerin birbirine göre ilişkisi, dişlerin sürme yönü ve yer darlığı bu dönemde değerlendirilebilir. Değerlendirme, her çocuğun tedaviye başlaması gerektiği anlamına gelmez; çoğu çocukta yalnızca izlem yapılır.
Ebeveynlerin dikkat edebileceği bulgular
- Alt ön dişlerin üst ön dişlerin önünde kapanması
- Ağız kapalıyken ön dişler arasında açıklık kalması
- Çenenin bir tarafa kayarak kapanması
- Sürekli ağızdan nefes alma ve horlama
- Beş yaşından sonra devam eden parmak emme
- Süt dişlerinin çok erken ya da çok geç dökülmesi
Erken tedavi neleri hedefler?
Erken dönem tedavide amaç, dişleri kusursuz dizmekten çok çene gelişimini doğru yöne yönlendirmektir. Dar üst çenenin genişletilmesi, çapraz kapanışın düzeltilmesi ve zararlı alışkanlıkların bırakılması bu dönemin başlıca hedefleridir. Böylece ilerideki tedavi daha kısa ve basit olabilir.
İzlem süreci
Tedavi gerekmeyen çocuklarda 6–12 ayda bir kontrol yapılarak diş değişimi takip edilir. Gerekirse panoramik ve sefalometrik röntgenle gelişim değerlendirilir. Tedavi zamanı geldiğinde aile önceden bilgilendirilir.
Çocuğunuzun dişleri düzgün görünse bile, bir ortodontik değerlendirme görünmeyen çene ilişkisi sorunlarını ortaya çıkarabilir. Değerlendirme kısa sürer ve çoğu zaman yalnızca "şimdilik izleyelim" sonucuyla biter.
Alışkanlıkların etkisi
Parmak emme, emzik kullanımının uzaması, dil itme ve ağızdan solunum gibi alışkanlıklar, büyüme döneminde çenelerin ve dişlerin konumunu etkileyebilir. Bu alışkanlıklar ne kadar erken bırakılırsa oluşan değişikliklerin kendiliğinden düzelme olasılığı o kadar artar. Ağızdan solunum ve horlama varsa kulak burun boğaz değerlendirmesi de gerekebilir.
Muayeneye gelirken
Çocuğunuzun varsa önceki röntgenlerini, sürekli kullandığı ilaçları ve gözlemlediğiniz alışkanlıkları not alarak gelmeniz değerlendirmeyi kolaylaştırır. Muayene kısa sürer ve genellikle yalnız bakarak ve gerekiyorsa röntgen çekilerek yapılır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize başvurunuz.