Ağız bakımı ilk süt dişi göründüğü gün başlar. Bu dönemde edinilen alışkanlıklar, çocuğun ilerleyen yıllardaki diş sağlığını önemli ölçüde etkiler. Ebeveynlerden en sık aldığımız sorular macunun miktarı, fırçalamanın kim tarafından yapılacağı ve gece beslenmesiyle ilgili.
Fırça seçimi
Bebekler ve küçük çocuklar için küçük başlı, yumuşak kıllı ve tutması kolay saplı fırçalar uygundur. Fırça kılları açıldığında ya da en geç üç ayda bir fırça yenilenmelidir. Parmak fırçaları ilk dönemde kullanılabilir; ancak dişler arttıkça klasik çocuk fırçasına geçmek daha etkilidir.
Yaşa göre macun miktarı
- İlk dişten 3 yaşına kadar: florürlü macundan pirinç tanesi büyüklüğünde
- 3–6 yaş: bezelye tanesi büyüklüğünde
- 6 yaş üstü: nohut büyüklüğünde, yetişkin miktarına yakın
Çocuk macunu yutmaya eğilimli olduğu için miktarın sınırlı tutulması önemlidir. Fırçalamadan sonra fazla köpüğün tükürülmesini öğretmek, ağzı bol suyla çalkalamaktan daha uygundur.
Fırçalamayı kim yapmalı?
Çocuklar kendi başlarına fırçalamak isteyecektir; bu isteği desteklemek iyidir. Ancak el becerileri yaklaşık 7–8 yaşına kadar tüm yüzeyleri temizlemeye yetmez. Bu yaşa kadar fırçalamanın ebeveyn tarafından tamamlanması ya da en azından denetlenmesi önerilir. Çocuğun arkasına geçip başını hafifçe destekleyerek fırçalamak daha rahat bir görüş sağlar.
Gece beslenmesi ve biberon
Gece boyunca süt, meyve suyu ya da şekerli sıvıyla uyumak, süt dişlerinde hızlı ilerleyen çürüklere yol açabilir. Gece beslenmesinden sonra dişleri temizlemek ya da en azından ağza su vermek ve biberonla uykuya dalma alışkanlığından zamanla vazgeçmek önemlidir.
İlk diş hekimi ziyareti
İlk ziyaret için ilk dişin çıkması ya da bir yaş civarı önerilir. Bu ziyaret çoğunlukla bir tanışmadır: çocuk ortamı tanır, aile bilgilendirilir ve çürük riski değerlendirilir. Erken ve olumlu başlayan bu ilişki, ilerideki ziyaretleri de kolaylaştırır.
- Fırçalamayı günlük rutinin sabit bir parçası yapın
- Kendi fırçalamanızla örnek olun
- Şekerli atıştırmalıkları öğün aralarına yaymak yerine sınırlayın
- Diş hekimini korkutma aracı olarak kullanmayın
Fırçalamayı oyuna dönüştürmek
Küçük çocuklarda fırçalama bir mücadeleye dönüşebilir. İki dakikalık bir şarkı, kum saati ya da fırçalama takvimine yapıştırılan çıkartmalar süreci kolaylaştırabilir. Çocuğun önce kendi fırçalamasına izin verip ardından 'şimdi sıra bende' diyerek tamamlamak, hem bağımsızlık isteğini destekler hem de temizliği sağlar.
Diş çıkarma dönemi
Diş çıkarma döneminde huzursuzluk, salya artışı ve bir şeyleri ısırma isteği görülebilir. Soğutulmuş (dondurulmamış) diş kaşıyıcılar rahatlatabilir. Yüksek ateş ve ishal diş çıkarmanın olağan belirtileri değildir; bu durumda çocuk doktorunuza başvurunuz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize başvurunuz.